GOİ HaritaHarita mühendisliği ve kadastro

Plankote nedir, ruhsat için neden istenir?

Plankote, tek bir parselin köşe koordinatlarını ve kotlarını (yüksekliklerini), parsel içindeki eğimi ve çevre yolların kotlarını gösteren ölçüm krokisidir. Yapı ruhsatı dosyasındaki mimari proje, zemin etüdü ve kazı planı bu krokiye dayanır. Malik, mimar ve müteahhit için ruhsatın ilk teknik belgelerinden biridir.

GOİ Harita teknik ekibi tarafından yazıldı. Son güncelleme: . Okuma süresi 7 dakika.

Kısaca

  • Plankote, tek bir parselin köşe koordinat ve kotlarını, parsel içindeki eğimi ve cephe aldığı yolların kotlarını gösteren ölçüm krokisidir.
  • Yapı ruhsatı dosyasındaki mimari proje, zemin etüdü ve kazı planı plankotedeki kotlara göre hazırlanır.
  • Ölçümü harita mühendisi yapar; plankoteyi kimin düzenleyip onaylayacağı ve çizim biçimi belediyeye göre değişir.
  • Halihazır harita geniş bir alanın mevcut durumunu, aplikasyon krokisi parselin sınırını, plankote ise tek parselin yüksekliklerini verir.

Plankote nedir, üzerinde neler bulunur?

Plankote sözcüğü Fransızca “plan coté”den, yani kotlu plandan gelir. Kot, bir noktanın deniz seviyesine göre yüksekliğidir. Plankote de tek bir parselin köşe koordinatlarını ve kotlarını, parselin içindeki eğimi, cephe aldığı yolların kotlarını gösteren ölçüm krokisidir.

Aplikasyon krokisi parselin nerede bittiğini söyler; plankote buna yüksekliği ekler. Mimar, arsanın yola göre kaç metre yukarıda ya da aşağıda kaldığını bu krokiden okur.

Bir plankotede çoğunlukla şunlar yer alır:

  • Parsel köşe noktalarının koordinatları ve kotları
  • Parsel sınırında ve içinde eğimin değiştiği noktaların kotları
  • Parselin cephe aldığı yolun eksen ve bordür (yol kenar taşı) kotları
  • Komşu parsellerdeki binaların köşeleri ve kat sayıları
  • Parseldeki mevcut yapı, duvar, ağaç, direk ve rögar kapakları
  • Ada/parsel numarası, ölçek, kuzey işareti ve hazırlayan mühendisin imzası

Ruhsat için neden istenir, projelerde nerede kullanılır?

Yapı ruhsatı dosyasındaki projelerin hepsi aynı zemine oturmak zorundadır. O zemini plankote tarif eder:

Proje ya da belgePlankoteden aldığı bilgi
Mimari projeVaziyet planı (binanın parsel içindeki yerleşimi), ±0.00 kotu, su basman seviyesi, bodrum katların açıkta kalan yüzleri
Zemin etüdüSondaj kuyularının konumu ve ağız kotları
Kazı planıKazı derinliği, hafriyat hacmi, komşu parsel ve yol ile kot farkı
Statik projeTemel kotu ve istinat duvarı (toprağı tutan duvar) gereken kenarlar

Mimari projede bütün yükseklikler ±0.00 denen bir başlangıç kotuna göre yazılır. Su basman kotu zemin kat döşemesinin üst seviyesidir ve projede ±0.00 olarak gösterilir. Bu kotun arazide hangi yüksekliğe denk geleceğini plankotedeki ölçüler ile belediyenin kot alma kuralı birlikte belirler.

Kot alma kuralı belediyeden belediyeye değişir: kimi yerde bina kotu yoldan, kimi yerde doğal zeminden alınır. Bazı belediyeler plankoteyi temel alarak ayrıca kot-kesit belgesi (yol kotu tutanağı) düzenler ve binanın giriş kotunu bu belgeyle bildirir.

Bodrum katlı binalarda atık suyun kanala kendi eğimiyle akıp akmayacağı da yol ve kanal kotlarına bakılarak anlaşılır. Bazı idareler bunun için ayrıca kanal kotu tutanağı düzenler.

Plankoteyi kim hazırlar, kim onaylar?

Ölçümü ve çizimi harita mühendisi yapar. Onay yolu ise belediyeye göre iki biçimde işler. Bazı belediyelerde plankoteyi imar ya da harita müdürlüğünün kendi ekibi ölçer; malik dilekçe ve tapu bilgisiyle başvurur, ücretini öder. Bazılarında malik ya da mimarı serbest bir harita bürosuyla anlaşır; büronun ölçüp çizdiği plankoteyi müdürlük kontrol edip onaylar.

Çizim şablonu, ölçek ve teslim edilecek dosya biçimi de idareye göre farklılaşır; aynı ilin iki ilçe belediyesi ayrı şablon isteyebilir. Belediye sınırları dışındaki parsellerde aynı belgeyi ruhsatı veren idare ister.

İlk iş, parselin bağlı olduğu belediyenin imar müdürlüğüne plankoteyi kimin hazırlayacağını ve hangi biçimde istendiğini sormaktır. Belediyeniz serbest harita bürosuyla çalışılmasına izin veriyorsa ölçüm için ada/parsel bilgisiyle bize ulaşabilirsiniz.

Halihazır harita ve aplikasyon krokisinden farkı nedir?

ÖlçütPlankoteHalihazır haritaAplikasyon krokisi
KapsamTek parsel ve cephe aldığı yollarMahalle ya da proje alanının tamamıTek parsel
Ne gösterirKöşe koordinatları ve kotları, yol kotlarıYapılar, yollar, eş yükselti eğrileri, altyapı tesisleriParsel köşelerinin zemindeki yeri ve kenar uzunlukları
Yükseklik bilgisiVar; belgenin asıl konusuVar; eş yükselti eğrileri ve nokta kotlarıylaYok
Kim düzenlerHarita mühendisi ya da belediyenin ilgili birimiHarita mühendisi hazırlar, ilgili idare onaylarKadastro müdürlüğü ya da LİHKAB (Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu)
Ne için kullanılırYapı ruhsatı projeleriİmar planlarının ve altyapı projelerinin altlığıSınır tespiti ve ruhsat dosyası

Ruhsat sürecinde sıra çoğunlukla şöyledir: önce aplikasyon krokisi ile parselin köşeleri kesinleşir, sonra plankote bu köşelere göre ölçülür. Halihazır harita ise parsel ölçeğinin üstündeki işlerin, örneğin bir mahallenin imar planının altlığıdır.

Plankote ve aplikasyon krokisi tek parselin belgeleridir. Parselin tapu ve imar tarafını gösteren haritaları üç temel harita türünün farkı yazısı anlatır.

Plankote nasıl hazırlanır, arazide ne ölçülür?

Ölçüme çıkmadan önce şunlar hazır olmalıdır: ada/parsel bilgisi, güncel aplikasyon krokisi ya da köşe koordinatları, imar durumu belgesi ve belediyenin plankote şablonu. Parsel duvarla çevrili ya da kilitliyse ekibin içeri girebilmesi gerekir.

  1. Tapu ve kadastro bilgisi toplanır: ada/parsel numarası, köşe koordinatları, aplikasyon krokisi.
  2. Belediyenin istediği biçim ve onay yolu öğrenilir.
  3. Arazide GNSS alıcısı (uydudan konum belirleyen ölçü aleti) ya da total station (açı ve mesafe ölçen elektronik alet) ile ölçüm yapılır.
  4. Kotlar, ülke yükseklik sistemine bağlı sabit bir noktadan ya da belediyenin gösterdiği noktadan taşınır.
  5. Parsel köşeleri, eğimin kırıldığı noktalar, yol ekseni, bordür hattı ve komşu bina köşeleri ölçülür.
  6. Ölçüler büroda çizime dökülür, köşe koordinat ve kot listesi eklenir.
  7. Dosya belediyenin öngördüğü yolla onaya sunulur; onaylı örnek mimara verilir.

Dördüncü adım atlanırsa sonuç şantiyede ortaya çıkar: belediyenin yol projesindeki kot ile plankotedeki kot aynı yükseklik sisteminde olmadığında mimarın hesapladığı giriş kotu yerinde tutmaz.

Teslim çoğunlukla iki biçimde yapılır: imzalı PDF ya da kâğıt pafta ve mimarın projeye altlık olarak açacağı NCZ ya da DWG çizim dosyası. Sayısal dosyada her noktanın koordinatı ve kotu okunabilir durumdadır.

Eğimli arsada plankote neyi değiştirir?

Düz bir arsada köşe kotları birbirine yakındır. Eğimli arsada bir köşe ile karşı köşe arasında bir kat yüksekliği kadar fark çıkabilir. Bu fark projenin dört kararını doğrudan etkiler: hangi katın bodrum sayılacağı, binanın yoldan görünen yüksekliği, hafriyat miktarı ve istinat duvarı gereksinimi.

Yol cephesi ile arka cephe arasında üç metre kot farkı olan bir parsel düşünün. Yoldan bakıldığında toprağın altında kalan bodrum kat, arka cephede tümüyle açığa çıkar. Bu katın imar hesabında nasıl sayılacağı belediyenin yönetmeliğine ve plankotedeki kotlara bağlıdır.

Eğimli parselde dört köşenin yanında şevin (eğimli yüzeyin) başladığı ve bittiği çizgiler, teraslar, mevcut istinat duvarlarının alt ve üst kotları da ölçülür. Nokta sayısı arttıkça kazı ve dolgu hacmi hesabı gerçeğe yaklaşır.

Parsele önceden hafriyat dökülmüş ya da parselde kazı yapılmışsa ölçülen kot doğal zemini göstermez. Belediye bu durumda eski halihazır haritadaki kotları esas alabilir.

Sık yapılan hatalar, süreyi ve ücreti belirleyenler

  • Eski tarihli plankoteyle proje çizdirmek. Yol kaplaması yenilenmiş ya da komşu parsele bina oturmuş olabilir.
  • Aplikasyon yaptırmadan mevcut duvarı ya da çiti sınır kabul ederek ölçtürmek.
  • Kotları ülke yükseklik sistemine bağlamadan, keyfî bir başlangıç noktasına göre vermek.
  • Yolu henüz açılmamış parsellerde belediyeden yolun proje kotunu (kırmızı kot) istememek.

Süreyi ve ücreti parselin büyüklüğü, eğimi, üzerindeki yapı ve bitki örtüsü ile belediyenin onay yolu belirler. Ölçüm ve çizim büronun elindedir; onay süresi idareye ve iş yüküne göre değişir.

Ruhsat dosyalarında plankotenin belediyeden geri dönmesinin büromuzda en sık gördüğümüz nedeni, şablona uymayan çizimdir; ölçüme çıkmadan önce ilgili müdürlüğün güncel şablonunu istememiz bundandır. Geniş hafriyat gerektiren parsellerde kazı miktarının havadan nasıl ölçüldüğünü drone ile hacim hesabı yazısı anlatır.

Sık sorulanlar

Plankote ile kot-kesit belgesi aynı şey mi?

İkisi ayrı belgelerdir. Plankote parselin ve çevre yolların ölçülen mevcut kotlarını gösterir. Kot-kesit belgesi (yol kotu tutanağı) ise belediyenin bu ölçülere ve yol projesine bakarak binaya verdiği giriş kotunu bildirir. Belgelerin adı ve hangisinin istendiği belediyeye göre değişir.

Plankoteyi belediye mi hazırlar, yoksa serbest harita mühendisi mi?

Uygulama belediyeye göre değişir. Bazı belediyelerde imar ya da harita müdürlüğü plankoteyi kendi ekibiyle hazırlar; bazılarında serbest harita mühendisinin ölçüp çizdiği plankote müdürlükçe kontrol edilip onaylanır. Hangi yolun geçerli olduğunu parselin bağlı olduğu belediyenin imar müdürlüğü söyler.

Plankote için aplikasyon krokisi gerekir mi?

Plankote parselin köşe noktalarına göre ölçüldüğünden köşelerin önce kesinleşmesi gerekir. Belediyelerin çoğu ruhsat dosyasında iki belgeyi birlikte ister. Güncel aplikasyon krokisi yoksa önce kadastro müdürlüğüne ya da LİHKAB’a başvurulur.

Plankotenin geçerlilik süresi var mı?

Belediyeler ruhsat dosyasında belirli bir tarihten eski plankoteyi kabul etmeyebilir; süre idareye göre değişir. Süre dolmamış olsa bile parselde kazı ya da dolgu yapıldıysa ya da yol kotu değiştiyse plankotenin yenilenmesi gerekir.

Düz arsada da plankote istenir mi?

Evet. Düz görünen arsada da binanın giriş kotu yol kotuna göre belirlenir; zemin etüdü ile kazı planı için köşe kotları gerekir. Göze düz görünen bir parselde köşeler arasında onlarca santimetre fark çıkması olağandır.

Bu yazı genel bilgilendirme içindir; hukuki görüş yerine geçmez. Uygulama idareden idareye değişebilir. Kendi dosyanız için bize ulaşın.

Parselinizi anlatın, ne gerektiğini söyleyelim.

Ada ve parsel numarası çoğu iş için yeterlidir. Keşif ücretsizdir, teklif yazılı verilir.

(0532) 732 60 19 Pazartesi–Cuma 09.00–18.00 Teklif formunu doldurun