Tevhid (parsel birleştirme) nedir, nasıl yapılır?
Tevhid, bitişik iki ya da daha fazla parselin birleştirilip tapuya tek parsel olarak yazılmasıdır. İmar planı olan yerde plana uygun olmak zorundadır ve belediye ya da il encümeni kararıyla tescile gider. Birleştirme haritası LİHKAB’ların görev alanındadır; malikler farklıysa hisse oranları tescilden önce belirlenir.
Kısaca
- Tevhid, bitişik parsellerin birleştirilerek tapuda tek parsel olarak tescil edilmesidir.
- İmar planı olan yerlerde tevhid plana ve yönetmeliklere uygun olmak zorundadır (3194 sayılı İmar Kanunu md. 15) ve belediye ya da il encümeni kararıyla tescile gider (md. 16).
- Birleştirme (tevhid), 5368 sayılı Kanun kapsamında LİHKAB’ların (Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu) görev alanındaki işlemlerdendir.
- Parsellerin malikleri farklıysa birleşen parsel hisseli olur; hisse oranlarını bütün malikler birlikte belirler ve tescil bildirimini imzalar.
Tevhid nedir?
Tevhid (birleştirme), ortak sınırı olan iki ya da daha fazla parselin tek parsele dönüştürülmesidir. İşlem sonunda eski parsel kayıtları kapanır, birleşen alan yeni bir parsel numarasıyla tapu kütüğüne yazılır ve tek tapu senedi düzenlenir. İfrazın tersidir: ifraz böler, tevhid birleştirir.
Birleştirme tapu ve kadastro kaydında yapılır; aradaki çit ya da duvar yerinde durabilir. Yeni parselin yüzölçümü, birleşen parsellerin yüzölçümlerinin toplamıdır. Tescilden sonra imar durumu ve yapı ruhsatı tek parsel üzerinden değerlendirilir.
Tevhid ne zaman gerekir?
Başvuruların arkasında şu üç ihtiyaçtan biri bulunur:
- Küçük parselleri imar şartına uydurmak: Tek başına asgari cephe ya da alan ölçüsünü tutmayan parsel, komşusuyla birleşince yapı yapılabilir hâle gelir. Bazı parsellerin imar durumu belgesinde, komşu parselle birleştirilmeden ruhsat verilmeyeceği açıkça yazar.
- Tek yapı için birleştirmek: Yan yana iki parsele tek bina yapılacaksa parseller önce birleştirilir. Ruhsat projelerinin altlığı olan plankote da yeni parsele göre hazırlanır.
- Tarım arazisini bütünleştirmek: Aynı kişinin bitişik tarlaları tek parselde toplanır; kayıt sadeleşir ve sonraki işlemler tek tapu üzerinden yürür.
Komşu parseli satın alıp kendi parseline katmak isteyen malikler de aynı yola başvurur. Bir bölgedeki bütün parsellerin idare eliyle yeniden düzenlenmesi ise ayrı bir işlemdir: 18. madde uygulaması.
Hangi parseller birleştirilebilir?
Dört koşula bakılır. Biri eksikse dosya, eksik giderilene kadar ilerlemez.
| Koşul | Ne aranır | Nereden anlaşılır |
|---|---|---|
| Bitişiklik | Parsellerin ortak sınırı olmalıdır. Arada yol, dere ya da başka bir parsel varsa doğrudan birleştirme yapılamaz. | Kadastro paftası |
| Maliklerin durumu | Malikler aynıysa işlem sadedir. Farklıysa bütün malikler imzalar ve yeni parseldeki hisse oranları belirlenir. | Tapu kaydı |
| Takyidatlar | İpotek ya da haciz gibi kayıtların birleşen parsele nasıl taşınacağı belli olmadan tescil yapılmaz. | Tapu kaydı |
| İmar planına uygunluk | Planlı alanda birleşen parsel plana ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne uygun olmalıdır (İmar Kanunu md. 15). | İmar durumu belgesi |
İmar planı olan yerde idare, birleşen parselin plandaki kullanım kararına ve yapılaşma koşullarına bakar. Biri konut, diğeri ticaret alanında kalan iki parselin birleştirilmesine çoğunlukla izin verilmez. Tarım arazilerinde birleştirme parseli büyüttüğü için 5403 sayılı Kanun’daki asgari büyüklük sınırına takılmaz.
Malikler farklıysa ya da tapuda ipotek varsa ne olur?
Parsellerin malikleri farklıysa birleşen parsel paylı (hisseli) mülkiyete dönüşür ve her malikin payı tescil sırasında kütüğe yazılır. Hisse oranlarını malikler anlaşarak belirler; çoğu dosyada ölçüt parsellerin yüzölçümüdür. Örneğin 400 m² ve 600 m² büyüklüğündeki iki parsel yüzölçümü esas alınarak birleştirilirse maliklerin payları 2/5 ve 3/5 olur. Farklı bir oran isteniyorsa bunun harç ve işlem yönünden sonuçları tapu müdürlüğüne sorulur.
Takyidat, tapu kaydındaki ipotek, haciz ve şerh gibi kısıtlayıcı kayıtların genel adıdır. Parsellerden birinde ipotek varsa alacaklının (genellikle banka) yazılı muvafakati istenir, çünkü ipoteğin kapsadığı taşınmaz değişmektedir. Haciz ya da ihtiyati tedbir bulunan parsellerde tapu müdürlüğü çoğu zaman kaydın önce kaldırılmasını bekler.
Büromuza gelen tevhid taleplerinde ilk baktığımız şey, iki tapudaki malik adlarının ve hisselerin birbirini tutup tutmadığıdır. Aynı kişinin adı bir tapuda eksik ya da farklı yazılmışsa birleştirmeden önce kayıt düzeltmesi gerekir.
Tevhid işlemi adım adım nasıl yürür?
Dosya, ifrazdakine benzer bir yol izler:
- Kayıtların incelenmesi: Parsellerin tapu kayıtları, malik ve hisse bilgileri ile kadastro paftası incelenir; takyidatlar listelenir.
- İmar durumunun kontrolü: Planlı alanda imar durumu belgesi alınır ve birleşen parselin plana uyup uymayacağı baştan görülür.
- Arazide ölçüm: Parsel köşeleri kadastro verisine göre zeminde kontrol edilir (aplikasyon); sınırda uyuşmazlık varsa bu aşamada ortaya çıkar.
- Birleştirme haritası ve tescil bildirimi: Yeni parselin sınırlarını ve yüzölçümünü gösteren harita ile tescil bildirimi (beyanname) hazırlanır; bütün malikler imzalar.
- İdare kararı: İmar planı olan yerlerde dosya belediye sınırları içinde belediye encümenine, dışında il encümenine gider.
- Kadastro kontrolü: Kadastro müdürlüğü haritayı ve hesapları kontrol eder.
- Tescil: Tapu müdürlüğü eski kayıtları kapatır ve yeni parseli kütüğe yazar.
Tevhidi kim yapar? LİHKAB’ın yetkisi ve encümen kararı
Birleştirme, 5368 sayılı Kanun’la kurulan LİHKAB’ların görev alanındaki işlemlerden biridir. Aynı listede aplikasyon, cins değişikliği ve irtifak hakkı işlemleri de bulunur. İfraz ve yola terk gibi değişiklik haritalarını ise serbest çalışan harita mühendisleri hazırlar.
Yalnızca birleştirme istenen bir dosyada harita LİHKAB’dan çıkar. Aynı dosyada ifraz ya da yola terk de varsa haritayı kimin hazırlayacağı değişebilir; işe başlamadan ilgili kadastro müdürlüğüne sorulur. LİHKAB bulunmayan yerlerde başvuru kadastro müdürlüğüne yapılır.
Encümen kararında ölçüt imar mevzuatıdır. İmar Kanunu’nun 15. maddesi planlı alanlardaki tevhidin plana uygun olmasını şart koşar. 16. madde ayırma ve birleştirme işlemlerini belediye sınırları içinde belediye encümeninin, dışında il encümeninin kararına bağlar; büyükşehirlerde karar ilgili belediyenin encümenindedir.
İmar planı bulunmayan alanlardaki birleştirmelerde encümen kararının aranıp aranmadığı ve dosyanın izleyeceği yol idareden idareye değişebilir. Başvurudan önce güncel uygulamayı ilgili kadastro müdürlüğünden ve belediyeden ya da il özel idaresinden öğrenin.
Tevhid için hangi belgeler gerekir?
- Birleştirilecek bütün parsellerin tapu senetleri ya da güncel tapu kayıtları
- Bütün maliklerin kimlik belgeleri; vekille işlem yapılacaksa birleştirme yetkisi içeren vekâletname
- Malikler farklıysa yeni parseldeki hisse oranlarına ilişkin ortak beyan
- Planlı alanlarda imar durumu belgesi
- İpotek varsa alacaklı kurumun muvafakat yazısı
- Malik vefat etmişse mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve tapuda intikalin yapılmış olması
- Şirket adına kayıtlı parsellerde yetki belgesi ve imza sirküleri
Belediye ve tapu müdürlüğü dosyaya göre ek evrak isteyebilir; kesin listeyi başvurulan kurum verir.
Süreyi ve masrafı ne belirler, dosyalar nerede takılır?
Tevhidde araziye yeni bir sınır konmadığı için dosya ifraza göre genellikle daha sadedir. Süreyi imzaların toplanması, ipotek muvafakati ve encümenin gündemi belirler; kurum aşamaları idareye ve iş yüküne göre değişir.
Masraf iki başlıkta toplanır: harita hizmet bedeli ile kurumlara ödenen harç ve döner sermaye ücretleri. Tutarı en çok parsel ve malik sayısı değiştirir; tarifeler her yıl güncellenir. İki işlemin büro aşamaları ifraz ve tevhid sayfasında yer alır. Dosyanızın hangi yoldan yürüyeceğini sormak için tapu bilgilerinizle bize ulaşabilirsiniz.
Dosyalar en sık şu dört noktada takılır:
- Birleştirmeyi geri alınabilir sanmak: Tevhid edilen parseli yeniden bölmek yeni bir ifraz dosyasıdır ve o günkü imar koşullarına tabidir. Eski sınırlara dönmek her zaman mümkün olmaz.
- Hisse oranını sonraya bırakmak: Farklı maliklerin payları tescil anında kütüğe yazılır. Oran üzerinde anlaşma yoksa dosya tapuda bekler.
- Takyidatı son gün fark etmek: İpotekli parselde banka muvafakati ayrı bir yazışma gerektirir ve dosyanın geri kalanından uzun sürebilir.
- Aradaki yolu görmemek: Zeminde bitişik görünen iki parselin arasında paftada kadastral yol ya da ark bulunabilir. Bu durumda parseller bitişik sayılmaz ve doğrudan birleştirilemez.
Sık sorulanlar
Farklı kişilere ait parseller tevhid edilebilir mi?
Evet, bütün maliklerin imzasıyla edilebilir. Birleşen parsel hisseli olur ve her malikin payı tescil sırasında tapu kütüğüne yazılır. Hisse oranını malikler belirler; çoğunlukla parsellerin yüzölçümü esas alınır.
İpotekli parsel tevhid edilir mi?
İpotekli parsel, alacaklının yazılı muvafakati alınırsa tevhid edilebilir. Haciz ya da ihtiyati tedbir bulunan parsellerde tapu müdürlüğü çoğu zaman kaydın önce kaldırılmasını bekler. Her takyidat ayrı değerlendirildiği için işe güncel tapu kaydına bakarak başlanır.
Tevhid için encümen kararı gerekir mi?
İmar planı olan yerlerde gerekir: İmar Kanunu md. 16’ya göre birleştirme, belediye sınırları içinde belediye encümeni, dışında il encümeni kararıyla tescile gider. İmar planı bulunmayan alanlarda uygulama idareye göre değişebildiği için ilgili kadastro müdürlüğüne sorulmalıdır.
Tevhidi kim yapar?
Birleştirme haritası, 5368 sayılı Kanun kapsamında LİHKAB’ların (Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu) görev alanındadır. Kadastro müdürlüğü haritayı kontrol eder, tescili tapu müdürlüğü yapar. İfraz, yola terk ve ihdas haritalarını ise serbest çalışan harita mühendisleri hazırlar.
Arasında yol olan iki parsel birleştirilebilir mi?
Doğrudan birleştirilemez; tevhid için parsellerin ortak sınırı olmalıdır. Aradaki şerit kadastral yol ise o alanın yol olmaktan çıkarılması idarenin kararına bağlı ayrı bir işlemdir ve tevhid ancak bundan sonra gündeme gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; hukuki görüş yerine geçmez. Uygulama idareden idareye değişebilir. Kendi dosyanız için bize ulaşın.